Последно издание Контакт Нарачка преку e-mail
Архива
Коментар
Настани
Граѓанско општество
Деца
Студенти
Здравство
Животна средина
Календар
Прашања и одговори
Балкан-експрес
Европа
Свет
Тема
Репортажа
Интервју
Погледи
Претставување
Публикации
Историјат на граѓанското општество
Луѓе
Мобилизација на ресурси
Искуства од регионот
Избор
Прва страница
Документи и публикации
Документи
Извештаи
Публикации
Водичи
НВО САЕМ
Настани
Галерија
Архива
Архива на онлајн вести
2003
2004
2005
2006
2007
2008
Адресари
Луѓе од граганскиот сектор
Проекти на граѓанските организации во Македонија
Адресар на верските заедници во РМ
Адресар на граѓанските организации во Македонија
Адресар на општини во Република Македонија
Билтен на МЦМС
Билтен за меѓурелигиска соработка
Перспективи
Граѓански практики
Контакт






ONLINE ВЕРЗИЈА
ПЕЧАТЕНА ВЕРЗИЈА

  Број 46 Февруари 2005

   

Лицата со интелектуална попреченост и вработувањето

Борба за поголемо присуство во општеството

Во трговскиот центар Бисер во Скопје е сместен Днев­ни­от центар на згрижување на лицата со интелектуална попреченост во кој корисниците започнуваат да до­аѓаат во 7 часот наутро, време кога и другите скопјани брзаат кон работните места, во училиште, во градинка. Пред девет часот, корисниците чија возрасна граница е над 16 години, може да се видат како купуваат дел од потребните продукти за подготовка на ручек, на ближниот пазар. Дневниот центар постои четири години, дел е од активностите на Републичкиот центар за поддршка на лицата со интелектуална попреченост “Порака” и освен во Скопје, такви центри има и во Охрид, во Радовиш, во Кочани. Во Дневниот центар корисниците имаат можност не само да бидат згрижени, туку под водство на дефектолозите, социјалните работници и психолог да бидат вклучени во активности кои овозможуваат стекнување вештини за нивно не­за­висно живеење, за снаоѓање во општеството. Де­нта кога присуствувавме на започнување на еден работен февруарски ден во Центарот, присуствувавме и на неколку часови од служењето на цивилниот воен рок на  тројца млади луѓе. Дефектологот Виктор Борисовски, додека корисниците заедно седнати на масите изработуваа честитки и саксии за цвеќе, потенцира дека стручниот тим се труди секојдневно да реализира дел од предвидената индивидуална  програма и преку групна активност.

“Таквиот принцип на работење е преземен од западните земји и навистина покажува големи резултати. Покрај другите работи, за овие четири години, успеавме да ги обучиме корисниците да го користат јавниот превоз. Во почетокот сите родители ги носеа и ги земаа децата, а сега 90 проценти од нив самостојно го користат превозот. Промените се гледаат, на почетокот можеби тешко се согледуваат, но ако се вратиме на тоа каде бевме на почетокот и каде сме сега,  кај корисниците има напредок. Работиме на стекнување хигиенски навики,  на стекнување вештини за манипулација со пред­­мети, ори­ен­тација во простор, мани­пулација со пари и др. Ре­а­ли­зи­ра­ме и активности надвор од Днев­ни­от центар, при што се запознаваме со од­редени настани и активности, а и са­мата средина не запознава нас”.

Центарот е дел од урбан простор, околу и над него има станбени згра­­ди, кафулиња, про­дав­ници, секој­дневна град­­ска врева, атмо­сфе­ра која ги надминува до скоро стереотипните прет­­­­стави за изолирани об­јекти во кои треба да престојуваат лицата со ин­телектуална по­пре­че­ност. Реформскиот про­цес на деинститу­цио­нали­за­ција, превенција од ин­сти­­туциона­лиза­ција што ја спроведува  “По­ра­ка” е дел од секој­дневната ра­бота на него­вите членови. “Трг­ну­вајќи од 2000 го­дина ‘Порака’ активно се вклучи во таа реформа, која се одвива на свет­ско ниво и значи реализација на потребата големите резиденцијални институции постепено да се затвораат и да се создаваат можности за раслојување на повеќе локални единици. Во секоја од локалните заедници би требало да постои по еден сервис којшто дневно би ги опфаќал корисниците, а потребно е да постојат и сервиси за самостојно живеење, каде корисниците според нивните можности, со надзор и поддршка од стручен персонал, би живееле како семејство. Таквите сервиси кај нас с$ уште ги нема. Днев­ни­те центри се потребни за давање поддршка на семејствата, за опфаќање на лицата во текот на денот, можност семејството да добие време за себе, за создавање атмосфера на поуспешно семејно функционирање” - посочува  Владо Крс­то­вски, социјален работник и асистент на програмите.

От­ворањето нови центри зависи од воспоставувањето сора­бот­ка со државата, создавањето соодветен модел на партнерство, бидејќи своите активности “Порака” сега ги реализира по пат на проекти. Тие с$ уште добиваат формална поддршка од државата, која ја признава потребата од постоење на центрите, но не постои партнерски договор за фи­нан­сирање на сервисната служба. 

“Работиме на разбивање на предрасудите кои с$ уште постојат во општеството. Ако во западните земји можете насе­ка­де да ги видите лицата со различен вид попреченост, секаде каде човекот активно се движи, кај нас тоа не е случај. Самото тоа ни зборува за затвореноста на нашето општество кон овие лица”, вели Василка Димоска, менаџер во “Порака”, во разговорот воден во Дневниот центар, исто­вр­емено обраќајќи му нескриено внимание на еден од корисниците кој & го покажуваше својот најнов цртеж.  За неа, како и за другите членови на По­ра­ка, важно е и што покрај с$ гра­ѓа­ните во земјава полека се отвораат и го прифаќаат присуството на лица­та со интелектуална попреченост во општеството.

Последната кампања на “Порака” се води под мотото “Што е со моите права”, и во јавноста е присутна и пре­ку медиумите на македонски и на албански јазик. Станува збор за кампања за поддршка на вра­бо­тувањето на лицата со интелек­туална попреченост, со која се свртува вниманието на јавноста за разбивање на предрасудите и несо­од­ветниот третман на лицата со интелектуална попреченост  на работното место и градење по­зитивна слика за потенцијалите и мож­ностите на лицата со инте­лектуална попреченост како вра­­бо­­тени лица. “Проблемот на вработувањето на лица со интелектуална попреченост беше посочуван од родителите и од самите лица, затоа сакавме да го изнесеме на површина и да помогнеме истиот да се разреши. Нашите целни групи се др­жа­ва­та, работодавците и самите лица и семејства кои имаат член со интелектуална попреченост кој треба или го остварува правото на вработување. Позитивно е што работите почнаа да се отвораат и секој од своја страна да ги кажува неправилностите или слабите точки на Законот за вработување на инвалидни лица и неговото функционирање во нашата држава. Кампањата беше покриена не само на државно ниво, туку и нашите локални организации ги организираа своите активности” - потенцира Димоска. Во кампањата се бара правото на избор за вработување на  лицата со интелектуална попреченост  да биде по­д­др­жа­но  од државата, со обврска  за зајакнување на  механизмот за следење и контрола на  односот на  работодавците  кон врабо­тените лица со интелектуална попреченост. “Порака” бара граѓаните да ги согледаат и признаат правата на лицата со интелектуална попреченост, работодавците да го подобрат при­ста­пот и ставовите кон овој вид вработени лица, а доне­сувачите на одлуки да преземат иницијативи за измени на легислативата и политиката, обезбедувајќи  соодветна  реализација на правото на вработување на лицата  со интелектуална попреченост во Р. Македонија.

Во рамките на кампањата “Што е со моите права” се бара и доследна примена на Правилникот за оцена на специфичните по­тре­би на лицата со пречки во физичкиот и психичкиот развој. “Се случува во официјалните документи на Заводот за ментално здравје за оценување на специфичните потреби да биде напи­ша­но дека одредено лице има едукативна запоставеност, или е граничен случај, по што Бирото за вработување нема да го прифати лицето како лице со интелектуална попреченост и нема да може да се вработи по основите кои се дадени во Законот за вработување на инвалидни лица.  Затоа бараме достојна примена на Пра­ви­лникот, на членот 10 во него, а едукативната запо­ста­веност и граничен слу­чај, или с$ друго што не е за­стапено во Прави­л­ни­кот, да се не се употребува во официјалниот доку­мент” - вели Владо Крс­товски, објасну­вајќи еден од деветте заклучоци, доста­вени до надлежните инсти­туции. И заштитните работни друш­тва се едни од целните групи во кампањата, заради создавање  позитивна промена и овоз­можување правото на вработување на лицата со интелектуална попре­ченост во тие друшт­ва да се остварува регу­ларно. Меѓу по­зи­тивните при­мери “Порака” го издвојува Заштит­ното друш­тво за вработува­ње на инвали­дизирани лица за услуги “Еко сервис” Скопје, бидејќи таму, потен­цираат тие, лицата се ангажирани како што треба, ја работат работата за ко­ја се обучени и им прилега и доби­ваат соодветна плата. Драган Ружоњиќ, правник во  “Еко-сервис” каде редовно се вра­ботени осум инвалидизирани ли­ца, меѓу кои и лица со интелектуална попре­ченост, ја поддржува кампањата “Што е со моите права” и смета дека др­жавата мора да биде поефикасна во исполнување на своите обврски кон ли­цата, но и кон заштитното друш­тво. “Две години не сме ги до­биле средствата кои ни следуваат од Агенцијата за вработување, иако го под­несовме по­тре­­бното барање. Вра­бо­тените лица имаат полно ра­ботно време, работат на ста­вање упатства за користење лекови, лепат декларации, а за таа работа доби­ваат плата од 8.200 денари и се добро вклопени во средината. Ра­ботиме за фирмата “Зе­гин” и сме фор­мирани под нивна ини­цијатива. Редовно ги до­би­­ваме сред­ствата за услугата којашто ја вршиме и сметам дека е многу е важно зад работата на заштитните друштва да стои силна фирма. Државата треба да има поголем респект кон  лицата со физичка и интелектуална попреченост, да ги стимулира друшт­ва­та за нивно поголемо вработување, но и да ги олесни сложе­ни­те бирократски процедури и спро­ведувањето на законските права” - вели Ружоњиќ.   

 

Линкови
Граѓански организации и фондации
Медиуми
Институции
Регион и свет
Странски организации и претставништва во РМ
Сервиси
Огласи за обуки
Слободни работни места
Конкурси
























НОВОСТИ
Крај на почетокот
Тоа што треба да го изнесам во овој простор, не е вообичаениот став , туку коментар за последниот број на „Граѓански свет” во оваа форма.
Кампањата “Учиме за ЕУ”
Прашањето за уставното име на Македонија го засени интересот за Унијата
Што е Европска Унија? Кои се земјите членки на ЕУ? Која е целта на проширувањето на ЕУ? Кои се симболите и химната на ЕУ? Зошто е создадена Европската Унија? Ова се некои од прашањата кои им се поставуваат на основците и средношколците од 102 училишта во земјава, како дел од кампањата “Учиме за ЕУ”, којашто ја реализираат Секретаријатот за европски прашања во Владата и Министерството за образование и наука.
Реализирана најголемата еколошка акција кај нас
Македонија засади над два милиони садници
Над 2 милиони садници засадени во еден ден е апсолутниот рекорд кој го постигнаа граѓаните на Македонија на 12 март, Денот на дрвото. Во граѓанската акција “Ден на дрвото - засади ја својата иднина” учествува околу 200.000 граѓани, вклучувајќи ги и децата од градинките, учениците, студентите и дипломатите. Граѓанската акција за пошумување на Македонија од самиот почеток ја иницира еден од нашите најпознати уметници, оперскиот пејач Борис Трајанов, а вклучени беа и близу 170 познати имиња од јавниот живот, меѓу кои и Калиопи, Каролина Гочева, Индира Кастратовиќ, Бубо Каров и други.
Катерина Хаџи-Мицева
Кодекси на добро однесување
Кодексот на добро однесување се дефинира[1] како доброволен договор помеѓу неколку организации со заеднички интерес, за одредени принципи или стандарди на однесување, коишто даваат насоки, или пак се обврзувачки за организациите, развиен преку заедничко учество и соработка во донесувањето. Бидејќи кодексот е механизам кој се донесува доброволно и е вид на саморегулирање, начинот на неговото спроведување мора однапред да биде одреден и механизмите треба да бидат вградени во кодексот
Граѓанска организација Англунипе - Тетово
Факултативната настава на ромски јазик - препознатлива активност
Граѓанската организација „Англунипе” од Тетово дејствува во областа на развојот на образованието на ромската популација и на човековите и материјалните ресурси на Ромите во земјава. Се залага за вклучување на Ромите во институциите на системот, за надминување на проблемите на заедницата на локално и на национално ниво. Освен програми за образование, спроведува и програми за развој на економските ресурси и за унапредување на правата на децата Роми и на жената Ромка
Донација
Нов парк од Космофон за штитениците на заводот во Демир Капија
Специјалниот завод за лицата со посебни потреби во Демир Капија доби нов спортско-рекреативен парк, донација од компанијата Космофон. Паркот е изграден во дворот на заводот на површина од 280 метри квадратни. Неговите штитеници ќе можат да се рекреираат на игралишта за ракомет и мал фудбал, во посебниот дел со нишалки, патеки од павер-елементи и фонтана, а целата околина е засадена со зеленило
Проект на Биосфера од Битола
Уреден дворот на Домот за доенчиња и мали деца
Во изминатите седум месеци Центарот за едукација и заштита на животната средина и природата Биосфера од Битола работи на проектот “Со љубов за нашите деца”, чија цел е прибирање средства од локални извори за просторно уредување на дворот на Домот за доенчиња и мали деца во Битола
Еколозите против нанотехнологијата во прехранбената индустрија
Еколошката групација “Пријатели на планетата Земја” (ФОЕ) повика да се воведе мораториум на користењето на нанотехнологијата во прехранбениот синџир, укажувајќи дека недоволно е истражено влијанието врз човековото здравје и природната средина
 

©MCMS - designed by KOMA