Конфликти во организацијата и нивно надминување (2)

И избегнувањето е начин на преговарање

                                                                                                           Албанска верзија

Во пракса често се случуваат конфликтни ситуации внатре во организацијата и во релациите со организации и поединци надвор од неа кои менаџерот е принуден да ги решава. Најчесто конфликтните ситуации се јавуваат при донесување одлуки, при спогодување со околу платата со соработниците, при склучување договори за продажба на про­и­з­во­ди­те/услугите на организацијата, при спогодувањето со владата за одредени поволности за организацијата и др.

Во сите овие случаи најчесто ста­нува збор за спротив­ста­ве­ни гле­дишта на вклучените страни кои се залагаат за остварување на нив­ните интереси. Процесот низ кој тре­ба да се помине за да се при­­ближат гледиштата и ста­во­ви­те на заинтересираните страни е всуш­ност раз­ре­шу­ва­ње  на конфликтите.

Нај­често користени начини на справување со конфликтни ситуации се: спротивставувањето, соработката, компромисот, одбегнувањето и прилагодувањето.

Спротивставувањето не се препорачува кога е важно зачувување на релациите со другата страна (на пр., се смета на другата страна како на стратешки партнер), кога редовна соработката се уште не е воспоставена (со нови клиенти), за рутински важни и неважни прашања.

Прилагодувањето е исто така ситуација губи-добива, каде што ед­ната страна се повлекува од своите позиции и попушта. Се пре­по­рачува да се користи кога навистина не е важно за прашањето за кое се преговара, едната страна е беспомошна, но нема желба да го блокира противникот. Овој начин на разрешување конфликти треба да се одбегнува доколку едната страна го користи само за да бидете прифатени од другата страна затоа што резултатот е најчесто непочитување и на организацијата и на преговарачот.

Избегнувањето е начин на преговарање што резултира со незадоволство на двете вклучени страни во конфликтот. Тоа е ситуација губи-губи и не би требало да се користи кога е важно да се зачуваат добрите релации и да се остварат интересите во преговарањето. Избегнувањето често води во замрзнувања на преговорите или во експлозивни караници. Се препорачува да се користи кога релациите не се толку значајни, времето е кратко, а одлуката не мора да се донесе, кога  имате слаба преговарачка позиција, но имате желба да го блокирате „противникот”.

Колаборативниот начин на преговарање е всушност она кон што како менаџери треба да се стремиме. Соработувањето е ситуација победи-победи каде што се почитуваат разликите и се бара заедничко погодно решение. Ова е всушност принципиелно преговарање и резултатите од него предизвикуваат задоволство и кај двете вклучени страни. Сепак, и овој стил на преговарање има свои слабости. Не се препорачува да се користи кога има малку време на располагање, кога целите на другата страна се објективно погрешни, а конфликтот се случил поради неважни работи. Ко­лаборативниот начин на разрешување конфликти е најдобро да се користи кога зачувувањето на добрите релации и решавањето на кон­фликтната ситуација се подеднакво значајни, кога се потребни креативни решенија, кога има доволно време за водење на процесот.

Компромисот како начин на разрешување конфликти е демократски процес кој истовремено е и позиционирање и овозможува раз­делување на различностите на вклучените страни. Во процесот на постигнување компромис секоја од страните делумно се от­ка­жу­ва од своите барања при што нема ситуација губи-добива, односно секоја од преговарачките страни делумно губи и делумно до­бива. Водењето до компромисно решение мора да се користи кога треба да за зачува добрата соработка, но времето и ресурсите се ограничени, кога изнаоѓањето какво било решение (што не мора да биде најдоброто) е подобро од комплетното решавање на проблемот. Не се препорачува кога е неопходно најдоброто мо­ж­но решение или кога едната страна не може да се помири со последиците (загубените работи) со договорот.

Како што забележал еден странец кој подолго време престојува во Република Македонија, ние многу „муабетиме”, но многу малку се обраќаме едни кон други. Тоа е својствено и за нашите менаџери. Тие постапуваат рутински кон конфликтите, водени од нивните лични чувства, ставови и вредности.

На преговарањето како начин на справување со конфликтни ситуации (што неминовно се појаву­ваат во работењето) до­сега не му е посветено доволно внимание во шко­­лите за менаџмент. До­аѓајќи во контакт со прет­ставници на странски ком­па­нии во нашава земја, гле­даме дека веш­ти­ните на преговарање како потребни алат­­ки за успешно ра­ботење редовно се при­ме­нува­ат. Ако императив на секој менаџер е продуктивноста, то­гаш за да постигне поголема продук­тив­ност на организацијата е потребно тој успешно и да знае да пре­говара.

За преговарањето како ме­­на­­џерска алатка ќе пи­шуваме во следниот број.

 

Поимник

Неколку дефиниции за преговарањето:

- Преговарање е процес преку кој една личност се обидува да убеди друга личност да го смени или да не го менува неговото/нејзиното однесување;

- Преговарањето е уметност на победување;

- Преговарањето е употребување на взаемен притисок за да се постигнат целите на една организација во интеракција со друга организација;

- Преговарањето е “пазарење”;

- Највисок облик на продажбата;

- Процес со кои една страна разговара со другата страна со цел постигнување договор, во војна, со синдикатот или менаџментот, со купувачите или продавачите на добра, услуги, со владини агенции, со клиенти, со пријателите и во семејството;

- Преговарањето е основно средство за да добиете она што го сакате од останатите.

 

Лилјана Алчева

обучувач/соработник на проекти во МЦМС