KONFLIKTET NE ORGANIZATE DHE TEJKALIMI I TYRE (2)
EDHE SHMANGJA ESHTE MENYRE E NEGOCIMIT
Shpesh ne praktike ndodhin situata konfliktuoze brenda ne organizate dhe ne marredheniet me organizatat dhe individe jashte saj, te cilat menaxheri eshte i detyruar t’i zgjidhe. Shpesh situatat konfliktuoze paraqiten gjate miratimit te vendimeve, gjate marreveshjes rreth rroges me bashkepunetoret, gjate lidhjes se marreveshjeve per shitje te prodhimeve/sherbimeve te organizates, gjate negocimit me qeverite per lehtesime per organizaten etj.
Ne te gjitha keto raste me shpesh behet fjale per pikepamje te kunderta te paleve te inkuadruara, te cilat angazhohen per realizimin e interesave te tyre. Procesi neper te cilin duhet te kalohet qe te afrohen pikepamjet dhe qendrimet te paleve te interesuara eshte kryesisht zgjidhja e konflikteve.
Menyrat me shpesh te shfrytezuara te ballafaqimit me situata konfliktuoze jane: kundershtimi, bashkepunimi, kompromisi, shmangja dhe adaptimi.
Kundershtimi nuk rekomandohet kur eshte me rendesi ruajtja e relacioneve me palen tjeter (per shembull, mbahet llogari per palen tjeter si partner strategjik), kur bashkepunimi i rregullt ende nuk eshte vendosur (me kliente te ri), per ceshtje te rendesishme dhe te parendesishme.
Adaptimi eshte poashtu situate humb-fito, ku njera pale terhiqet nga pozitat e veta dhe leshon pe. Rekomandohet te perdoret kur me te vertete nuk ehste me rendesi per ceshtjen per te cilen bisedohet, njera pale eshte pa ndihme, por nuk ka deshire ta bllokoje kundershtarin. Kjo menyre e zgjidhjes se konflikteve duhet te shmanget nese njera pale e shfrytezon vetem qe te pranohen nga njera pale pasiqe rezultati eshpesh eshte mosrespektimi edhe i organizates edhe i negocuesit.
Shmangja eshte menyre e negocimit qe rezulton me pakenaqesi te dy paleve te inkuadruara ne konflikt. Kjo eshte situate humb-fito dhe nuk duhet te perdoret kur eshte me rendesi te ruhen relacionet e mira dhe te realizohen interesat ne negocim. Shmangja shpesh shkon drejt acarimit te negociatave ose ne zenka eksplozive. Rekomandohet qe te perdoret kur relacionet nuk jane aq te rendesishme, koha eshte e shkurte, ndersa vendimi nuk duhet te miratohet, kur keni pozite te dobet negocuese, por keni deshire ta bllokoni “kundershtarin”.
Menyra bashkepunuese e negocimit kryesisht eshte ajo ndaj se ciles secili menaxher duhet te nxitet. Bashkepunimi eshte situate fito-fito ku respektohen dallimet dhe kerkohet zgjidhje adekuate. Kjo eshte kryesisht negocim principiel dhe rezultatet nga ai nxisin kenaqesi te te dy palet e kycura. Megjithate, edhe ky stil i negocimit i ka dobesite e veta. Nuk rekomandohet te perdoret kur ka pak kohe ne disponim, kur qellimet e pales tjeter jane objektivisht te gabuara, ndersa konflikti ka ndodhur per shkak te puneve te parendesishme. Menyra bashkepunuese e zgjidhjes se konflikteve me se miri ehste te perdoret kur ruajtja e relacioneve te mira dhe zgjidhja e situatave konfliktuoze jane njesoj te rendesishme, kur nevojiten zgjidhje kreative, kur ka kohe te mjaftueshme per udheheqjen e procesit.
Kompromisi si menyre e zgjidhjes se konflikteve eshte proces demokratik i cili njekohesisht eshte edhe pozicionim dhe mundeson ndarje te dallimeve te paleve te kycura. Ne procesin e arritjes se kompromisit secila pale pjeserisht heq dore nga kerkesate e veta gjate se ciles nuk ka situate humb-fito, gjegjesisht secila nga palet negocuese pjeserisht humb dhe pjeserisht fiton. Arritja e zgjidhjes se kompromisit duhet te perdoret kur nevojitet bashkepunim i mire, por koha dhe resurset jane te kufizuara, kur gjetja e cfaredo zgjidhjeje (qe nuk duhet te thote se eshte me e mira) eshte me e mire se zgjidhja komplete e problemit. Nuk rekomandohet kur nevojitet zgjidhja me e mire e mundshme e problemit ose kur njera pale nuk mund te pajtohet me pasojat (punet e humbura) me marreveshjen.
Sic ka verejtur nje i huaj i cili kohe te gjate ka qendruar ne Republiken e Maqedonise, ne shume bejme “muabet”, por shume pak drejtohemi njeri tjetrit. Kjo eshte cilesi edhe per menahxeret tane. Ata veprojne ne menyre rutinore ndaj konflikteve, te udhehequr nga ndjenjat e tyre, qendrimet dhe vlerat.
Ne negocimin si menyre e ballafaqimit me situatat konfliktuoze (qe medoemos paraqiten gjate punes) deri tani nuk i eshte kushtuar vemendje e mjaftueshme ne shkollat per menaxhment. Duke ardhur ne kontakt me perfaqesues te kompanive te huaja ne vendin tone, shohim se shkathtesite te negocimit si vegla te nevojshme per pune te suksesshme aplikohen rregullisht. Nese imperativ i cdo menaxheri eshte produktiviteti, atehere qe te arrije produktivitet te madh te organizates eshte e nevojshme qe ai me sukses te dije te negocoje.
Per negocimin si vegel e menaxherit do te shkruajme ne numrin e ardhshem.
FJALORI
Disa definime per negocimin:
- Negocimi eshte proces ku nje personalitet perpiqet ta binde personalitetin tjeter qe ta ndryshoje ose te mos e ndryshoje sjelljen e tij/saj;
- Negocimi eshte arti i bindjes;
- Negocimi eshte perdorimi i presionit te ndersjelle qe te arrihen qellimet e nje organizate ne interaksion me organizaten tjeter;
- Negocimi eshte “pazar”;
- Forma me e larte e shitjes;
- Proces i cili njera pale bisedon me palen tjeter me qellim te arritjes se marreveshjes, ne lufte, me sindikatin ose menaxhmentin, me bleresit ose shitesit e mallrave, sherbimeve, me agjenci qeveritare, me kliente, me miqet dhe ne familje;
- Negocimi eshte meti themelor qe ta arrini ate qe e deshironi nga te tjeret.
Liljana Alceva
trajnuese/bashkepunetore e projekteve ne QMBN
|