Последно издание Контакт Нарачка преку e-mail
Архива
Коментар
Настани
Граѓанско општество
Деца
Студенти
Здравство
Животна средина
Календар
Прашања и одговори
Балкан-експрес
Европа
Свет
Тема
Репортажа
Интервју
Погледи
Претставување
Публикации
Историјат на граѓанското општество
Луѓе
Мобилизација на ресурси
Искуства од регионот
Избор
Прва страница
Документи и публикации
Документи
Извештаи
Публикации
Водичи
НВО САЕМ
Настани
Галерија
Архива
Архива на онлајн вести
2003
2004
2005
2006
2007
2008
Адресари
Луѓе од граганскиот сектор
Проекти на граѓанските организации во Македонија
Адресар на верските заедници во РМ
Адресар на граѓанските организации во Македонија
Адресар на општини во Република Македонија
Билтен на МЦМС
Билтен за меѓурелигиска соработка
Перспективи
Граѓански практики
Контакт






ONLINE ВЕРЗИЈА
ПЕЧАТЕНА ВЕРЗИЈА

  Број 78  Избор

Здравствено образование во училиштата – судир на религиски и световен дискурс

Католичката црква дејствува како „продолжена рака” на Министертството што & е овозможено со една од Ватиканските спогодби со кои Република Хрватска се има обврзано дека католичките вредности ќе станат дел од образовниот систем од градинка до универзитет. Минатата година кардиналот Божаниќ ја организира првата средба на директорите на градинките и училиштата со цел да разговараат за образовни прашања. На таа средба државниот секретар Невио Шетиќ изјави дека „католичката веронаука е ‘рбетен столб на хрватското образование”. Оваа изјава од страна на високиот функционер на министерството не само што дава посебно место на католичката веронаука како круцијален предмет во образовниот систем, туку тоа прави и да се почувствува (не)службениот став на главната световна институција одговорна за образование. Ова се само некои од примерите кои ја потврдуваат тезата на социологот Срѓан Врцан дека католичката црква во Хрватска има монопол на гледишта во сферата на образованието. Тезата се покажа како точна и со примерот на воведување здравствено, односно сексуално образование во училиштата.

Програмата на ГРОЗД, исто како и Тин стар (Теен СТАР) пред неа, се заснова на католичкото учење за сексуалноста и репродукцијата што накратко значи: спротивставување на абортусот, одобрување сексуални односи во хетеросексуална „посветена” врска, т.е. брак, подучување за спречување на „штетната навика” на мастурбација, промовирање на природни методи на контрацепција, додека механичките се отфрлаат како некорисни и „ја менуваат суштината на сексуалните односи”, третирање на хомосексуалноста како „помалку вреден избор” и осуда на разводот и квалификување на тој чин и разведените лица, како оние кои не биле „способни за вистинска љубов” (деталната анализа на програмата на ГРОЗД е достапна на веб-страницата на Коалицијата СТОП РПО) .

Во јавна дискусија за програмата за здравствено образование, вредностите имаа централно место со оглед на тоа што постојано беше нагласувана поларизација помеѓу либералната (ФСО) и конзервативната (ГРОЗД) програма за сексуална едукација. Вредностите дури се сметаа и за главни критериуми при изборот на програма за сексуална едукација, бидејќи според мислењето на ГРОЗД, програмата за сексуална едукација треба да го почитува системот на вредности на родителите и системот на вредности и културниот контекст на државата. Во земја како што е Хрватска, со висок процент на религиозно население, социолошките истражувања на вредносните ориентации и религиозноста укажуваат на фактот дека религиозните испитаници ги прифаќаат традиционалните вредности кои вклучуваат патријархални, авторитетни, етноцентрички и национални обележја, додека нерелигиозните повеќе прифаќаат модерни вредности кои вклучуваат либерални ставови, родова рамноправност и недискриминација. Ставот на ГРОЗД наведува на заклучок дека ако мнозинството хрватски граѓани се религиозни и имаат традиционални ставови кон социолошките истажувања, тогаш нивниот систем на вредности би требало да послужи како основа за соодветна програма за сексуална едукација. ГРОЗД константно ја нагласуваше едукацијата која се заснова на вредности, а и мислењата дека родителите треба да бираат предмет на сексуална едукација во согласност со сопствените системи на вредности. Тие покренаа и потпишување петиција во која еден од потписниците нагласува „вредности, како што се бракот, семејството и почитувањето на родителите се клучни за програмата за сексуална едукација со оглед на тоа што тоа се вредности кои им се важни на хрватите”. Програмата на ГРОЗД е пример на конзервативен пристап кон сексуалната едукација каде доминираат католички сексуални норми и родови стереотипи кои се поврзуваат со националната традиција. „Природен” родов поредок каде се знае што е машко, а што женско и што треба да прават (т.е. патријархален систем), е составен дел на нивната програма, бидејќи категоријата род и без тоа се смета за „феминистичка измислица” која одбиле да ја вклучат во програма, бидејќи Комисијата за здравствено образование при Министерството за образование го побарало тоа од нив.

Последните истражувања евидентирале и зголемена религиозност помеѓу младите. На ниво на вредности, младите кои себеси се сметаат за религиозни имаат спротивни ставови за сексуалноста од оние кои ги застапува нивната вера и црква. Кај младите, световните идеи и вредности егзистираат со религиските вредности. За повеќето религиозни млади предбрачните сексуални односи се прифатливи, голем број од нив користат контрацепција, многумина одобруваат абортус и се противат на дискриминацијата на хомосексуалците, разводот им е прифатлив, како и врските со лица кои се во брак, раѓање вонбрачни деца и живот вон брачната заедница. Постоењето световни вредности и ставови за сексуалноста помеѓу младите дава потполно поинаков поглед на програмата на ГРОЗД за сексуална едукација. Се поставува прашањето колку програмата на ГРОЗД, која првенствено цели на религиозното население, има смисла и може да биде корисна кога стварноста во која живеат млади верници и нивните ставови изгледаат целосно поинакви.

Во јавна дискусија, ГРОЗД честопати нагласуваше дека нивната програма го напаѓа радикалното хомосексуално и феминистичко лоби кое ги прогласува нивните вредности за невтемелени и противзаконски. Оваа изјава покажува целосно неразбирање за концептот на човековите права. ГРОЗД ја презентира својата религиска парадигма како доминантна (бидејќи во Хрватска има 88 % католичко население) и неподложна на законско санкционирање. Католичките кругови нагласуваа дека „во моменти кога гласно малцинство, без разлика кои му се целите, ги наметнува своите вредности врз мнозинството, потребно е да се протресе заспаното мнозинство”. Системот на вредности на „мнозинството”, т.е. католичкиот систем на вредности, се користи како оправдување на дискриминирачката програма за сексуална едукација на ГРОЗД, која ги ограничува и крши сексуалните и репродуктивните права на младите.

Спротивно на овој религиозен дискурс во јавната расправа, световниот дискурс, односно дискурсот на човековите права, остана невидлив и помалку важен. Приврзаниците на овој дискурс се прогласувани за застапници на либерални вредности, иако човековите права се дел од правниот систем на државата, а не вредносна ориентација на населението. Правобранителките негативно ја оценија програмата на ГРОЗД врз основа на законите и конвенциите за човекови права, а не врз основа на своите либерални гледишта. Во јавна дискусија овој аспект честопати се забораваше така што расправата се сведуваше на судир помеѓу либералниот и конзервативниот дел од општеството, каде проблемот ќе го реши родител кој ќе одбере програма соодветна на неговото либерално или конзервативно гледиште. Во световниот пристап, односно дискурсот на човековите права, централна преокупација не се вредностите, туку нудењето вредносно-неутрални информации за сексуалноста, почитувајќи ги сексуалните и репродуктивни права на младите. Информациите се поставуваат над вредностите, бидејќи сите млади, па така и верниците, имаат право на точни, целосни, проверени и научно втемелени информации за сексуалноста. Правобранителката за деца и правобранителката за рамноправност меѓу половите дадоа негативно мислење за програмата на ГРОЗД за сексуална едукација, истакнувајќи дека не е во согласнот со хрватското, но и меѓународното законодавство. Правобранителката за деца истакна дека програмата е вредносно пристрасна и содржи невтемелени изјави. Хрватската конференција на бискупи веднаш реагираше и ја обвини дека непримерно се вклучила во јавната расправа за програмата за здравствено образование.
Линкови
Граѓански организации и фондации
Медиуми
Институции
Регион и свет
Странски организации и претставништва во РМ
Сервиси
Огласи за обуки
Слободни работни места
Конкурси
























НОВОСТИ
Крај на почетокот
Тоа што треба да го изнесам во овој простор, не е вообичаениот став , туку коментар за последниот број на „Граѓански свет” во оваа форма.
Кампањата “Учиме за ЕУ”
Прашањето за уставното име на Македонија го засени интересот за Унијата
Што е Европска Унија? Кои се земјите членки на ЕУ? Која е целта на проширувањето на ЕУ? Кои се симболите и химната на ЕУ? Зошто е создадена Европската Унија? Ова се некои од прашањата кои им се поставуваат на основците и средношколците од 102 училишта во земјава, како дел од кампањата “Учиме за ЕУ”, којашто ја реализираат Секретаријатот за европски прашања во Владата и Министерството за образование и наука.
Реализирана најголемата еколошка акција кај нас
Македонија засади над два милиони садници
Над 2 милиони садници засадени во еден ден е апсолутниот рекорд кој го постигнаа граѓаните на Македонија на 12 март, Денот на дрвото. Во граѓанската акција “Ден на дрвото - засади ја својата иднина” учествува околу 200.000 граѓани, вклучувајќи ги и децата од градинките, учениците, студентите и дипломатите. Граѓанската акција за пошумување на Македонија од самиот почеток ја иницира еден од нашите најпознати уметници, оперскиот пејач Борис Трајанов, а вклучени беа и близу 170 познати имиња од јавниот живот, меѓу кои и Калиопи, Каролина Гочева, Индира Кастратовиќ, Бубо Каров и други.
Катерина Хаџи-Мицева
Кодекси на добро однесување
Кодексот на добро однесување се дефинира[1] како доброволен договор помеѓу неколку организации со заеднички интерес, за одредени принципи или стандарди на однесување, коишто даваат насоки, или пак се обврзувачки за организациите, развиен преку заедничко учество и соработка во донесувањето. Бидејќи кодексот е механизам кој се донесува доброволно и е вид на саморегулирање, начинот на неговото спроведување мора однапред да биде одреден и механизмите треба да бидат вградени во кодексот
Граѓанска организација Англунипе - Тетово
Факултативната настава на ромски јазик - препознатлива активност
Граѓанската организација „Англунипе” од Тетово дејствува во областа на развојот на образованието на ромската популација и на човековите и материјалните ресурси на Ромите во земјава. Се залага за вклучување на Ромите во институциите на системот, за надминување на проблемите на заедницата на локално и на национално ниво. Освен програми за образование, спроведува и програми за развој на економските ресурси и за унапредување на правата на децата Роми и на жената Ромка
Донација
Нов парк од Космофон за штитениците на заводот во Демир Капија
Специјалниот завод за лицата со посебни потреби во Демир Капија доби нов спортско-рекреативен парк, донација од компанијата Космофон. Паркот е изграден во дворот на заводот на површина од 280 метри квадратни. Неговите штитеници ќе можат да се рекреираат на игралишта за ракомет и мал фудбал, во посебниот дел со нишалки, патеки од павер-елементи и фонтана, а целата околина е засадена со зеленило
Проект на Биосфера од Битола
Уреден дворот на Домот за доенчиња и мали деца
Во изминатите седум месеци Центарот за едукација и заштита на животната средина и природата Биосфера од Битола работи на проектот “Со љубов за нашите деца”, чија цел е прибирање средства од локални извори за просторно уредување на дворот на Домот за доенчиња и мали деца во Битола
Еколозите против нанотехнологијата во прехранбената индустрија
Еколошката групација “Пријатели на планетата Земја” (ФОЕ) повика да се воведе мораториум на користењето на нанотехнологијата во прехранбениот синџир, укажувајќи дека недоволно е истражено влијанието врз човековото здравје и природната средина
 

©MCMS - designed by KOMA