Koncepte

Si mesojne te rriturit?

Shumica e te rriturve preferojne te mesojne me ndihmen e paraqitjeve vizuale te gjerave. Ja disa fotografi te cilat perdoren qe te sqarohet cikli i te mesuarit te te rriturit. Per nevojat e atyre qe mesojne mes anekdotave, jane kycur disa “tregime”.

Nje pronar i nje mulliu ka pasur problem me bojlerin e tij. Ka thirrur nje inxhinier me pervoje, I cili eshte terhequr nga puna ne terren pas dyzet vjet sherbim. Inxhinieri eshte marre nga pak edhe me pune keshillimi. Pronari i ka thene inxhinierit per problemin, e ky menjehere ka shkuar te bojleri dhe dy here i ka rene me cekic. Pas ketij “operacioni”, ka shkuar te pronari i mullit me fature prej 200 dollaresh, per cka pronari eshte cuditur. – “Si mund te vleje aq puna e cila te merr vetem dhjete minuta? Nje e rene me cekic kushton 100 dollar?” Ne kete, inxhinieri e ka marre faturen prapa dhe ka shkruar: per cdo te rene me cekic – 1 dollar. Per ate qe dija ku t’i bie – 198 dollar. 

Nje djalosh i vogel eshte kthyer ne shtepi nga shkolla dhe i ka thene babait te tij: “Baba, sot ne shkolle biseduam dicka dhe mua me intereson se prej ku jam?” Babai eshte trembur se kur do ku moment do te vinte, por e ka ditur se ne te njejtin moment do te ekzistoje vetem nje pergjigje, prandaj eshte munduar me se miri t’ia sqaroje me fakte te verteten djalit te tij tetevjecar. Djaloshi me habi ka degjuar, por edhe pas sqarimit te gjate nuk i ka mjaftuar. “Kete qe e thua eshte me te vertete interesante, baba, eshte pergjigjur djaloshi, “pasi qe Xhimi tha se eshte nga Anglia, e Mari nga Argjentina. Por, si t’ju them prej nga jam une?”

Qe te mos prishet dekori standard ne nje qender tregtare, pronareve te shitoreve iu eshte lejuar te ngjisin mbishkrim vetem prej dy fjalesh mbi deren e hyrjes. Ne qendren tregtare ka pasur tri shitore njera afer tjetres qe kane shitur veshmbathje. Njera prej tyre, ajo nga e majta, e ka ngjitur mbishkrimin “Cmime me te uleta”. Ajo nga e djathta ka vendosur per “Cilesi me e larte”. Ndersa ajo ne mes – “Hyni ketu!”

Nje bastvenes ne kuaj ka sqaruar si fitimi i tij i madh ka qene sistemi final se sistemi i tij eshte i rezistueshem ndaj budallenjve. Ai ka vene bast ne kalin me numer 14 ne garen numer 9 ne oren 5 pasdite te 8 majit. Ai ka sqaruar se si e ka bere kete. Ka qene 14 ndaj 1; gara numer 9 dhe koha mbajtjes, ora 5, e japin shumen 14, ndersa dita 8 nga muaji i peste – 8 dhe 5, poashtu e japin shumen 14.

Nje menaxher ka deshiruar ta nxite ekipin e tij qe i pari te kapet per ndonje pune te rendesishme. Ai ka arritur ne mbledhje me kofe plote me topa tenisi. “Besoni se kjo kofe eshte e plote?” Te gjithe kane pohuar. Ai pastaj ka nxjerre nje qese plot me margaritare dhe i ka derdhur ne kofe. Margaritaret e kane mbushur hapesiren mes topave. “ A eshte tani e plote?”, ka pyetur perseri. Pothuaj te gjithe jane pajtuar se kesaj here me te vertete eshte e plote. Por, ai pastaj ka nxjerre nje shishe me uje dhe e ka derdhur ne kofe. “Mendoj se tani eshte e plote”, u ka thene njerezve nga ekipi, “por cfare do te thote kjo?” Diskutimi qe ka rrjedhe ne fokus e ka pasur aftesine e njerezve qe te japin edhe pak nga vetja, bile edhe kur mendojne se jane shume te ngarkuar. Por menaxheri nuk eshte pajtuar me kete sqarim  dhe ka thene: “Ate qe desha t’ua them eshte se nese filloni me gjera te medha, atehere asnjehere nuk do te gjeni hapesire t’i perputhni”.

Dallimi mes lojtarit me te mire te golfit dhe atij fillestarit eshte se lojtari me i mire kupton se qellimi i cdo goditjeje eshte te afrohet topi sa me afer bires. Lojtari fillestar me cdo goditje perpiqet ta shtie topin ne bire.

Keshtu eshte edhe me menaxheret. Kur eshte i ballafaquar me zvogelimin e buxhetit, menaxheri mesatar do te gjeje shkaqe te thote se eshte e pamundshme te behet dicka ne ato kushte. Menaxheri i mire do te filloje te veproje ne pajtim me kushtet e ndryshuara.

Kafshet nga ferma kane qene te kenaqura nga menyra se si fermeri eshte sjelle me ato dhe jane marre vesh te bejne dicka qe ta shprehin falenderimin e tyre. “Une do te ndjehesha e kenaqur te marre pjese ne kete”, ka thene pula. “Ec t’i pergatisim mengjes te mire me veze dhe sallam”. “Nuk pajtohem. Gjithsesi edhe ti do te marrish pjese ne pergatitjen e mengjesit, por prej meje kjo do te kerkoje perkushtim te plote”, tha derri.

Pas 25 vjet te kaluara si arsimtar ne klasat e shkollave te mesme dhe universiteteve, ne fillim te cdo semestri duhet te perkujtohem edhe vete cfare paraqet ne te vertete te mesuarit.  Kur kisha 12 vjet i zbulova kuajt. E lexova cdo liber qe me binte ne duar, tekste veterinare, i mesova te gjitha llojet dhe historine e kuajve nga Perceron deri te ponit Kanamara. E merzisja babin, i merzisja trajnuesit, xhokejet, kultivuesit e kuajve dhe kaloresit per ore dhe informacione. Kur e gjithe kjo perfundoi, nuk ekzistonte dicka qe nuk dija, i dija rezultatet nga cdo gare e madhe nga 1840 e ketej, dija per kuajt garues, garues ne shtigje te rrafsheta. Mund te kaleroja kale te shpejte, kale per dresure, te njoh tetive te lenduar ose fistule, ta rregulloj ulesen, ta forcoj rripin. E nuk kisha mesues, program, tekste. Ekzistonte vetem interesimi im i pashtershem ne kete teme. Dhe pyetem, nese me te vertete ekziston ndonje menyre tjeter “e vertete” e te mesuarit?

Gjithnje dyshoja se atyre qe ndonje aktivitet e shohin si te paarsimuar deh mungon interesimi i mjaftueshem per ate. Sa me perket mua, kjo eshte ne rregull. Nuk mund ta strukturori te mesuarit. E vetmja gje qe mund te siguroni jane veglat dhe mundesia. Ne kete menyre e mesojme ate per te cilen kemi pasion. E tjetra – vetem e memorizojme.
 

Parabola per peshkatarin thote:



“Nese dikujt i jepni peshk, e keni ushqyer per ate dite. Nese e mesoni te peshkoje, e keni ushqyer pergjithmone”. (Kuptohet, kur dikush eshte mesuar te peshkoje, do te duhet edhe ate ta beje qe te ushqehet.)



Kjo parabole mund te vazhdohet me ate qe edhe gjeneratat e ardhshme do te mesojne te peshkojne qe te ushqehen.

Qe te beheni organizate e njerezve qe dine si te mesojne dhe si te krijojne mjedis per te mesuar, ku te tjeret do te mund te mesojne, njerezit duhet te kalojne pese nivele te zhvillimit (parabola e zgjeruar per peshkatarin):

1. Mesoj te peshkoj – mund te ushqej ty dhe veten;

2. Mesoj se si ta mesoj dike te peshkoj. Te mesoj sit e peshkosh qe vete te ushqehesh;

3. Te mesoj ty se sit e mesosh dike te peshkoje;

4. Ti i meson te tjeret si te peshkojne dhe mund ta ushqesh bashkesine; dhe

5. Ti i meson te tjeret sit e mesojne te tjeret te peshkojne dhe bashke ta ushqejme boten.